جزئیات و مشخصات فنی یک پروژه ملی؛
سد کارون 4 بومی‌ترین سد بتنی کشور


این سد بعنوان بزرگترین سد بتنی 2 قوسی و نیروگاه آبی کشور، شامل 4 واحد نیروگاهی هر یک به ظرفیت 250 مگاوات است و حجم مخزن این سد 2 میلیارد متر مکعب آب می باشد که در زمان کنونی صد در صد حجم مخزن پر است
سد کارون 4 ، بزرگترین و بلندترین سد بتنی کشور با ارتفاع 230 متر که در محدوده استان چهارمحال و بختیاری بنا شده، سد کارون 4 بومی‌ترین و بلندترین سد بتنی کشور با ارتفاع 230 متر در استان چهارمحال و بختیاری با حضور رییس جمهور رسما افتتاح شد.

 

این سد بعنوان بزرگترین سد بتنی 2 قوسی و نیروگاه آبی کشور، شامل 4 واحد نیروگاهی هر یک به ظرفیت 250 مگاوات است و حجم مخزن این سد 2 میلیارد متر مکعب آب می باشد که در زمان کنونی صد در صد حجم مخزن پر است.

 

سد 230 متری کارون 4 که بلندترین سد بتنی دو قوسی کشور محسوب می شود با هدف تنظیم آب رودخانه کارون به میزان 7.3 میلیارد متر مکعب در سال و نیروگاه 1000 مگاواتی آن با هدف تولید انرژی برق آبی به میزان 2107 گیگاوات ساعت ساخته شده است. سد "کارون4" شامل چهار واحد نیروگاهی به ظرفیت هر یک 250 مگاوات است.

 

این سد بالادست ترین سدی است که بر روی رودخانه کارون ساخته شده است و در پایین دست آن سدهای کارون 3،کارون 1 و مسجدسلیمان در دست بهره برداری می باشند.

 

مهمترین اهداف احداث این سد عظیم و ملی، تنظیم آب رودخانه کارون به میزان 3.7 میلیارد متر مکعب در سال، کنترل طغیان و سیلاب‌های مخرب رودخانه کارون، تولید انرژی برق‌ آبی به میزان 2107 میلیون کیلو وات ساعت می‌باشد که این سد عظیم و پروژه ملی برای ایران به ارمغان می آورد.

 

با نگاهی به آمارهای جهانی به این نتیجه می‌رسیم که تنها 5/2 درصد از ذخایر آب موجود در جهان شیرین است و مجموع نواحی در معرض تنش و یا بحران آب از 7 درصد در سال 2000 به 38 درصد در سال 2025 خواهد رسید. ضمن اینکه میزان تقاضا برای مصرف انرژی با نرخ 02/1 درصد از سال 2000 تا 2025 رشد 60 درصدی خواهد داشت. اینجاست که ضرورت اجرای پروژه های اینچنینی بیش از پیش به چشم می‌خورد.

 

مطالعات اولیه طرح کارون 4 در سال 1345 (1967 میلادی) در چارچوب طرح توسعه منابع آب و همچنین برنامه‌ریزی کلی منابع آب حوضه رودخانه کارون توسط شرکت مهندسین مشاور بین المللی "هارزا" انجام پذیرفته است. مطالعات مرحله اول و دوم طرح نیز که توسط شرکت مهندسی مشاور "مهاب قدس" و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران منعقد گردید. لازم به ذکر است که با توجه به بزرگی و پیچیدگی طرح در طی مطالعات مرحله دوم شرکت فرانسوی "کوینه بلیه" نیز به‌عنوان همکار، مطالعات طرح را کنترل و مورد تائید قرار داده است.

 

طراحی چیدمان تجهیزات از تولید تا انتقال بتن، استفاده از گروه های با تجربه ، بهره گیری از مصالح فراوان و با کیفیت در نزدیکی این سد و تامین اعتبار به موقع از علل این موفقیت سد عظیم در کشور است.


در همین راستا بود که مهندسان و کارگران زحمت کش و خستگی ناپذیر این سد در یک دوره زمانی 82 هزار متر مکعب بتن در بدنه این سد تزریق و رکورد جدید بتن ریزی در خاورمیانه را کسب کردند.

 

این در حالی بود که رکورد تزریق 65 هزار متر مکعبی بتن در ساخت سد پیش از این به مهندسان ترکیه اختصاص داشت.

 

البته این رکورد دو بار دیگر نیز شکسته شد تا رکورد بتن ریزی در ساخت سد کارون چهار با حجم 52 هزار و 62 هزار متر مکعب به ثبت برسد.

 

علاوه بر این، ثبت رکورد بهینه سازی سیمان مصرفی در بتن بدنه از 220 کیلوگرم به 165 کیلوگرم در هر متر مکعب بی سابقه و موجب صرفه جویی مستقیم معادل 4.5میلیارد تومان شده است.

 

این سد به همت والای مردان همیشه استوار ایرانی طراحی شده و در مجموع 3 هزار نفر در ساخت آن مشارکت داشته اند.

 


سد کارون 4 که در 180 کیلومتری جنوب غربی شهر کرد و بر روی رودخانه کارون احداث گردیده، از جمله سدهایی است که از کمترین توان خارجی برای ساخته شدن آن استفاده شده است و از این رو سد کارون 4 لقب بومی ترین سد کشور را به خود اختصاص داده است.

 

بر اساس گزارش‌های واصله، برای ساخت سد کارون 4 نزدیک به 920 میلیارد تومان هزینه شده است.


لازم به ذکر است که آبگیری سد کارون 4 در پنجم فروردین ماه 1389 با حضور دکتر محمود احمدی نژاد انجام شد و هم اکنون پس از 16 ماه از آغاز آبگیری این سد بیش از 2 میلیارد متر مکعب آب در مخزن سد کارون 4 جمع آوری شده است و امروز نیز در آیینی رسمی با حضور رییس جمهور ، وزیر نیرو و دیگر مقامات ارشد محلی این سد به طور رسمی به بهره برداری رسید.

 

برخی از مشخصات فنی پروژه سد کارون 4:

 

مشخصات بدنه


مشخصه مقدار مشخصه مقدار
نوع سد: بتنی دو قوسی عرض تاج: 7 متر
ارتفاع از پی: 230 متر عرض در پی: 37 تا 52 متر
طول تاج: 440 متر حجم کل بدنه: 1.65 میلیون متر مکعب
حجم کل بتن‌ریزی: 1.65 میلیون متر مکعب ارتفاع از کف: 190 متر


مشخصات مخزن


مشخصه مقدار مشخصه مقدار
حجم کل مخزن: 2190 میلیون متر مکعب عرض دریاچه: متغیر است
مساحت مخزن: 29 کیلومترمربع تراز نرمال: 1025+
طول دریاچه: 41 کیلومتر در شاخه ارمند و 28 کیلومتر در شاخه بازفت    
 

سیستم انحراف آب

مشخصه مقدار مشخصه مقدار
تعداد تونل‌های انحراف: 2 رشته ظرفیت تخلیه: 2260 مترمکعب در ثانیه
طول تونل‌‌های انحراف: 655 و 700 متر حجم حفاری سطحی: 5 میلیون مترمکعب
شکل مقطع تونل‌های انحراف: دایره‌ای و نعل اسبی حجم حفاری زیرزمینی: 450 هزار مترمکعب
نوع پوشش: بتنی نوع- ارتفاع و حجم فرازبند: پلکانی، 45 متر، 110هزار مترمکعب
قطر حفاری پس از لاینینگ: 9.5 متر نوع- ارتفاع و حجم نشیب‌بند: خاکی، 5 متر، 55 هزار مترمکعب


سرریز

مشخصه مقدار
نوع سرریز: دریچه‌دار
نوع دریچه‌ها: قطاعی
تعداد دریچه‌ها: 3 عدد
ظرفیت تخلیه: 6150 مترمکعب در ثانیه
ابعاد دریچه‌ها: 15.5×10.5
موقعیت: تکیه‌گاه راست


مشخصات کلی نیروگاه

مشخصه مقدار مشخصه مقدار
نوع نیروگاه: روزمینی انرژی متوسط سالیانه: 2107 گیگاوات ساعت
ظرفیت نیروگاه: 1000 مگاوات نوع توربین: فرانسیس با محور عمودی


مشخصات تجهیزات نیروگاه

مشخصه مقدار مشخصه مقدار
تعداد توربین: 4 تعداد و نوع ژنراتورها: 4  سنکرون
قدرت هر توربین: 255 مگاوات قدرت خروجی هر ژنراتور: 263مگاولت آمپر
راندمان در شرایط نامی: 95.7 ولتاژ اسمی هر ژنراتور: 15.75 کیلوولت
ارتفاع طراحی توربین: 161.5 سرعت چرخش ژنراتور: 187.5دور در دقیقه
خروج آب از توربین در شرایط نامی: 171 جریان اسمی ژنراتور: 12500
سازنده توربین: زیمنس فویت سازنده ژنراتور: آلستوم
تعداد ترانسفورماتور: 12 عدد اصلی+1عدد ذخیره نوع ترانسفورماتور: تک فاز
قدرت نامی هر ترانسفورماتور: 100  مگاولت آمپر ولتاژ نامی اولیه: 15.75  کیلوولت
ولتاژ نامی ثانویه ترانسفورماتور: 410  کیلوولت سیستم خنک کننده: OFWF

نقل از اعتدال
منتشر شده در تاریخ ۱۳۹۰ چهارشنبه ۱۵ تير


مهدی حسینی

با سلام و خسته نباشید من خودم دانشجوی مهندسی عمران هستم و علاقه مندم در مقطع کارشناسی ارشد در گرایش سد سازی ادامه تحصیل بدهم مطالب شما کمک میکند که درست تصمیم بگیرم با تشکر





نام:  
پست الکترونیکی:  
نظر شما: